Wat zijn brandwonden?

Een brandwond is een gedeeltelijke of een volledige beschadiging van de huid die wordt veroorzaakt door inwerking van warmte, een chemische stof of elektriciteit gedurende een bepaalde tijd, boven een bepaalde temperatuur.

Ieder jaar maken gemiddeld  1.300 personen een ernstig brandwondenongeval mee waarna zij opgenomen worden in één van de Nederlandse ziekenhuizen. Gemiddeld worden jaarlijks 750 patiënten met brandwondenletsel opgenomen in één van de drie Nederlandse brandwondencentra in Beverwijk, Rotterdam of Groningen. Rond de 6.000 personen worden jaarlijks op de Spoedeisende Eerste Hulp behandeld na brandwondenletsel. En 80.000 personen worden door een huisarts behandeld na het oplopen van een brandwond. Meer weten over brandwondenzorg. Bezoek onze andere website brandwondenzorg.nl

Ernst van de brandwond

Hoe erg een brandwond is, is afhankelijk van de grootte, diepte, plaats van de brandwond, leeftijd en bijkomende letsels. Het lichaam kan de opperhuid wel herstellen, maar als de lederhuid is verloren, dan komt die niet meer terug.

Brandwonden zijn de meest ernstige verwondingen die er bestaan en kunnen blijvende schade veroorzaken. Waar een brandwond zit, is de huid stuk en is er dus geen bescherming meer. Zo kunnen bacteriën makkelijker binnendringen en is er groter risico op infecties. Ook verlies je meer vocht en warmte.

Eerstegraads verbrandingen en tweedegraads brandwonden zijn bijzonder pijnlijk. Hoe uitgebreider de verbranding, hoe slechter de gemoedstoestand van het slachtoffer is. Hij of zij voelt zich angstig, ellendig en heeft veel pijn. Maar bij een derdegraads brandwond ervaart het slachtoffer minder pijn dan je zou verwachten. Het slachtoffer ziet de paniek van de omgeving, maar kan dat als overdreven zien omdat hij of zij zelf weinig pijn voelt.

Diepte van een brandwond

De diepte van een brandwond hangt af van verschillende factoren; de temperatuur, de tijd dat de warmtebron inwerkt op de huid, de oorzaak van de verbranding, de leeftijd van het slachtoffer en de plaats van de verbranding op het lichaam. Afhankelijk van de diepte van de verbranding is er, over het algemeen, sprake van verschillende ‘graden’.

Eerstegraads brandwond

Bij een eerstegraads verbranding is de (opper)huid van rood/roze van kleur veranderd. De verbranding is droog, kan pijnlijk zijn en is soms wat opgezwollen. Een eerstegraads verbranding is te vergelijken met een ontstekingsreactie. Na een paar dagen verdwijnen de onaangename verschijnselen.

Een eerstegraads verbranding ontstaat wanneer je bijvoorbeeld te lang onbeschermd in de zon hebt gezeten. De huid is niet stuk en daarom noemen we het geen brandwond, maar een verbranding. Een eerstegraads verbranding kan erg pijn doen.1egraads brandwond

Kenmerken eerstegraads verbranding:

  • Geen wond, dus de huid is niet stuk
  • Soms wat opgezwollen
  • Rood en/of roze
  • Droog
  • Prikkelend tot pijnlijk
Oppervlakkig tweedegraads brandwond

Er is een onderscheid te maken tussen een oppervlakkig tweedegraads brandwond en een diep-tweedegraads brandwond. Een oppervlakkige tweedegraads brandwond is rood, nat, pijnlijk en er is sprake van kapotte en/of intacte blaren. Blaren kunnen zelfs na uren ontstaan.2e-graads-brandwond-oppervlakkig-232x300

Kenmerken tweedegraads brandwond:

  • Glanzend rood, roze
  • De opperhuid is beschadigd tot in de lederhuid
  • Nat
  • Blaren
  • Pijnlijk
  • Voelt soepel
Diep tweedegraads brandwond

Bij een diep-tweedegraads brandwond is de lederhuid meer aangetast dan bij een oppervlakkige tweedegraads brandwond. De warmte heeft langer kunnen doordringen in de huid. Bij een diep tweedegraads brandwond is er sprake van een wond en deze is roodachtig/wit, nat en zeer pijnlijk. Er kunnen open en/of dichte blaren zichtbaar aanwezig zijn.2e-graads-brandwond-diep1-e1416318791509

Kenmerken diep tweedegraads brandwond:

  • Rood/wit
  • De lederhuid is meer aangetast dan bij een oppervlakkige tweedegraads brandwond
  • Nat
  • Blaren
  • Pijnlijk
  • Voelt soepel
Derdegraads brandwond

Bij een derdegraads brandwond zijn zowel de opperhuid als de lederhuid volledig beschadigd tot in het onderhuids vetweefsel. Een derdegraads brandwond is wit, beige/bruin of zwart, droog en leerachtig en de wond is nauwelijks pijnlijk omdat de zenuwen zijn aangetast. Wel zit er vaak een pijnlijke tweedegraads wond omheen.3e-graads-brandwond1-e1379412224664-216x300

Kenmerken derdegraads brandwond:

  • Zowel de opperhuid als de lederhuid zijn volledig beschadigd tot in het onderhuids vetweefsel
  • Wit, beige tot donkerbruin
  • Droog, leerachtig
  • Nauwelijks pijnlijk
  • Is stug

Gevolgen van brandwonden

Bij verbranding verliest de huid een deel van haar vitale functies. De gevolgen daarvan zijn; ‘warmteverlies’, het lichaam verliest veel warmte omdat de huid de temperatuur niet kan vasthouden; ‘vochtverlies’, de huid kan het vocht niet tegenhouden en ‘infectiegevaar’; waar de huid defect is, kan door inwerking van bacteriën een infectie ontstaan.

Littekens

Na de behandeling van diepe brandwonden ontstaan littekens die niet meer weggaan. Nadat mensen met brandwonden uit het ziekenhuis worden ontslagen, begint daarom de grote uitdaging: leven met littekens.

Naast de impact van littekens op het sociale leven, kunnen mensen met brandwondenlittekens last krijgen van lichamelijke beperkingen. Littekens rekken niet mee waardoor soepel bewegen niet meer vanzelfsprekend is. Hersteloperaties blijven dan een vast onderdeel van het leven.

Oorzaken van brandwonden

Een verbranding of een brandwond kan verschillende oorzaken hebben. Een hete vloeistofverbranding en een vuur/vlamverbranding komt in Nederland het meest voor.

  • Zonverbranding: Geen wond maar een ontstekingsreactie van de huid
  • Hete vloeistofverbranding: Een blaar of een zeer pijnlijke wond door bijvoorbeeld een ongeluk met een kop thee
  • Contactverbranding: Een blaar of een zeer pijnlijke wond door het aanraken van een heet voorwerp
  • Vuur / vlamverbranding: Een (diepe) wond door contact met een (steek)vlam
  • Verbranding door elektriciteit: (diepe) wonden door de inwerking van elektriciteit
  • Chemische verbranding: Een wond door de inwerking van een chemische stof
40%
Ongeval met hete vloeistof
20%
Ongeval met vuur en vlammen
22%
Ongeval met steekvlammen

Beleving van brandwonden

Eerstegraads verbrandingen en tweedegraads brandwonden zijn bijzonder pijnlijk. Hoe uitgebreider de verbranding, hoe slechter de gemoedstoestand van het slachtoffer is. Hij of zij voelt zich angstig, ellendig en heeft veel pijn. Maar bij een derdegraads brandwond ervaart het slachtoffer minder pijn dan je zou verwachten. Het slachtoffer ziet de paniek van de omgeving, maar kan dat als overdreven zien. Verwondering over de beschadigde huid en vellen die loslaten en de paniek die daarmee gepaard gaat, heeft veel effect op het slachtoffer.

Bij uitgebreide verbrandingen kan er een shock optreden. De symptomen hiervan kunnen zich bij uitgebreide verbrandingen al na enkele uren openbaren. Het bewustzijn van het slachtoffer zal door zuurstoftekort verminderen. Hij of zij zal verward of suf reageren en geagiteerd en zelfs agressief worden. Het slachtoffer is prikkelbaar en kan een tinteling in de vingers voelen.

Leven met brandwonden

De huid heeft allerlei functies. Kort na een brandwondenongeval richten mensen alle aandacht en zorg zich op de huid als orgaan. Het gaat dan om leven en overleven. Later, na de genezing van de wonden, richt de aandacht zich vooral op de esthetische functie van de huid. Leven met een beschadigd uiterlijk brengt in psychisch en sociaal opzicht aandachtspunten met zich mee.

De huid vormt de buitenkant van ons lichaam. Daarmee is de grens tussen de persoon en de buitenwereld afgetekend. Contact met andere mensen is voor iedereen van wezenlijk belang. De huid speelt daarbij een zeer belangrijke rol, zowel vanuit het perspectief van de persoon zelf als vanuit het perspectief van andere mensen. Een geschonden huid kan dus problemen geven voor de persoon zelf, maar ook in de contacten met anderen.

In tegenstelling tot de veelal tekenende littekens van brandwonden, zijn de gevolgen van brandwonden op psychisch en sociaal gebied minder zichtbaar en daarom ook veel minder bekend. Toch kunnen er bij mensen met brandwonden psychosociale problemen ontstaan.

  • Het ongeval zelf kan een traumatische ervaring zijn.
  • Tijdens de ziekenhuisperiode kan pijn en angst een belangrijke rol spelen.
  • De confrontatie met het feit dat je eigen lichaam blijvend veranderd en gehavend is, is een moeilijk te accepteren gegeven.
  • De ongevraagde en vaak ongewenste reacties van je omgeving op het veranderde uiterlijk is ingewikkeld.

Kijk op brandwondenzorg.nl voor meer informatie.

0
Logo Brandwondenstichting

Wij kunnen uw hulp goed gebruiken!

Daarom hebben we onze websites vernieuwd. Op deze website kunt u kijken hoe u een bijdrage kunt leveren. Kijk op www.brandwondenzorg.nl over het voorkomen van brandwonden en de zorg aan patiënten met brandwonden 
close-link