Wat is een
brandwond?

Brandwonden komen veel voor. Ze verschillen van oppervlakkig en onschuldig tot zeer diep met blijvende gevolgen. Op deze pagina vind je informatie over wat een brandwond is, welke soorten er zijn en wat de gevolgen van brandwonden zijn.

Oorzaken van brandwonden

Een brandwond is een gedeeltelijke of volledige beschadiging van de huid. Deze ontstaat wanneer de huid voor een bepaalde tijd wordt blootgesteld aan hitte, kou, een chemische stof, elektriciteit of straling. Lees hier meer over de oorzaken van brandwonden

Soorten brandwonden

Er bestaan vier soorten brandwonden: verbranding (eerstegraads brandwond), oppervlakkige brandwond (oppervlakkig tweedegraads), diepe brandwond (diep tweedegraads) en zeer diepe brandwond (derdegraads). Deze indeling wordt bepaald door hoe ernstig de huid is beschadigd. Dit hangt weer van veel verschillende dingen af, zoals de temperatuur of intensiteit van de oorzaak, hoe lang het contact met de huid is geweest, de plaats op het lichaam en de leeftijd en gezondheid van het slachtoffer.

Verbranding (eerstegraads brandwond)

Bij een verbranding spreken we eigenlijk niet van een brandwond.
De huid blijft heel, maar toch kan een verbranding veel pijn doen.

Kenmerken van de verbrande huid:

  • Is roze of rood en licht gezwollen.
  • Prikkelt en doet pijn.
  • Er zijn geen blaren.
  • De plek is droger dan normaal.

Bij een oppervlakkige (tweedegraads) brandwond is de bovenste huidlaag kapot, maar ook een klein deel van de huidlaag die daaronder zit. Als de wond geneest, kan er een litteken ontstaan.

Kenmerken van de verbrande huid:

  • Is glanzend rood en roze.
  • Is nat en erg pijnlijk.
  • Kan blaren bevatten.
  • Voelt nog soepel aan.

Bij een diepe (tweedegraads) brandwond zijn de lagen dieper in de huid beschadigd. Omdat de huid ernstig beschadigd is, duurt het langer voordat de wond geneest. Ook is de kans op littekens groter dan bij een oppervlakkige brandwond.

Kenmerken van de verbrande huid:

  • Heeft een rode of witte kleur.
  • Is nat, maar minder dan bij een oppervlakkige brandwond.
  • Heeft blaren.
  • De brandwond is pijnlijk, maar minder dan bij een oppervlakkige brandwond.
  • Voelt soepel tot stug aan.

Bij zeer diepe brandwonden zijn alle huidlagen kapot. Ook de vetlaag, spieren en zenuwen zijn beschadigd. Omdat de zenuwen op de plek van de wond kapot zijn, voel je daar geen pijn. Vaak zitten er rondom de zeer diepe brandwond minder ernstige brandwonden die wel veel pijn doen.

Kenmerken van de verbrande huid:

  • Heeft een witte, beige tot donkerbruin/zwarte kleur.
  • Voelt stug tot leerachtig aan.
  • Doet nauwelijks pijn.
Weet jij wat je moet doen bij een brandwond?
De meeste brandwonden ontstaan thuis en zijn vaak eenvoudig te voorkomen. Ze gebeuren bijvoorbeeld tijdens het koken, door contact met een heet oppervlak of door hete vloeistoffen zoals thee of koffie.

Eerste hulp bij brandwonden

De huid is ons grootste orgaan. Ze beschermt ons lichaam, houdt vocht vast, regelt de temperatuur van je lichaam en houdt bacteriën buiten. Wanneer je een brandwond oploopt, werken die functies niet goed meer. Hierdoor heeft een brandwond niet alleen effect op je huid, maar op het hele lichaam. Dat maakt goede en snelle zorg extra belangrijk.

Meer kans op infecties

De beschermende laag van de huid is beschadigd, waardoor bacteriën makkelijker binnendringen en ontstekingen kunnen veroorzaken.

De huid helpt normaal om vocht vast te houden. Bij ernstige brandwonden kan het lichaam snel vocht verliezen. 

Brandwonden kunnen de zenuwen in de huid beschadigen waardoor huid extra gevoelig wordt of juist gevoel verliest.

Door brandwonden kan je huid de temperatuur van je lichaam niet goed regelen. Hierdoor kan je het te warm of te koud krijgen.

Door littekens wordt je huid minder soepel. Vooral rond je gewrichten kan dit zorgen voor problemen met het bewegen.

Bij diepe en zeer diepe (tweede- en derdegraads) brandwonden raken meer weefsels beschadigd dan alleen de huid. Wanneer spieren, pezen en botten beschadigd zijn, is er een operatie nodig om het dode weefsel te verwijderen en de wond te sluiten.

Emotionele en sociale gevolgen​

Het herstel voor mensen met ernstige brandwonden is niet alleen pijnlijk, maar duurt ook lang. Operaties, intensieve zorg en soms blijvende littekens, zichtbaar en onzichtbaar. Zo kunnen littekens ervoor zorgen dat je onzeker wordt over hoe je eruitziet. Mentaal en emotioneel kan een brandwond een grote impact hebben. Voorbeelden hiervan zijn angst of herbelevingen na een ongeluk, moeite met sociale contacten of problemen met de terugkeer naar werk of school. Daarom is goede medische en psychologische begeleiding belangrijk voor het herstel.

Cijfers op een rij

Brandwonden komen veel voor. Gemiddeld lopen elf mensen per uur in Nederland een brandwond op. Voor sommige mensen is het een kleine verwonding die vanzelf herstelt. Voor anderen gaat het om ernstige brandwonden waarbij hun hele leven op zijn of haar kop wordt gezet.

 brandwonden
bij huisarts

Genezen meestal vanzelf, met weinig of zelfs zonder behandeling.

brandwonden bij de spoedeisende hulp

Zij worden opgenomen in het ziekenhuis of doorverwezen naar een brandwondencentrum. Het gaat hier om brandwonden die niet zonder behandeling genezen.

Bolletje

brandwonden bij de brandwondencentra

Het gaat hier om ernstige brandwonden die zonder behandeling niet genezen. Patiënten wacht een zwaar en lang herstel.

Brandwonden komen veel voor. Gemiddeld lopen elf mensen per uur in Nederland een brandwond op. Voor sommige mensen is het een kleine verwonding die vanzelf herstelt. Voor anderen gaat het om ernstige brandwonden waarbij hun hele leven op zijn of haar kop wordt gezet.

Bron: Nederlandse Brandwondencentra, 2020

Hoe kan jij helpen?

De gevolgen van ernstige brandwonden zijn vaak ingrijpend en het herstel kan maanden of zelfs jaren duren. De Brandwonden Stichting helpt mensen met brandwonden met de juiste zorg, onderzoek en voorlichting om brandwonden te voorkomen. 

Veelgestelde vragen over brandwonden

Wanneer is een brandwond ernstig?

Een brandwond is ernstig als deze diep is, groot van omvang of op een kwetsbare plek zit, zoals het gezicht, handen, gewrichten of geslachtsdelen. Ook brandwonden bij jonge kinderen, ouderen of mensen met een kwetsbare gezondheid vragen extra aandacht. Bij twijfel is het altijd verstandig medische hulp in te schakelen.

Hoe weet ik hoe diep een brandwond is?

De diepte van een brandwond is te herkennen aan de kleur, pijn en het uiterlijk van de huid. Oppervlakkige brandwonden zijn rood en pijnlijk. Bij diepere brandwonden kunnen blaren ontstaan of verkleurt de huid wit, beige, donkerbruin of zwart. Soms doet een diepe brandwond juist minder pijn doordat zenuwen beschadigd zijn. Een arts kan de diepte het beste beoordelen.

Waarom heeft een brandwond invloed op het hele lichaam?

De huid speelt een belangrijke rol in bescherming, temperatuurregeling en het vasthouden van vocht. Bij een brandwond werkt die bescherming minder goed. Het lichaam kan sneller vocht en warmte verliezen en het afweersysteem komt sterk in actie. Daardoor heeft een brandwond vaak meer impact dan alleen de zichtbare wond.

Kunnen brandwonden blijvende littekens veroorzaken?

Ja, vooral diepe brandwonden kunnen blijvende littekens veroorzaken. Deze littekens kunnen de huid minder soepel maken en soms het bewegen beperken, vooral rond gewrichten. Naast lichamelijke gevolgen kunnen littekens ook emotionele impact hebben, bijvoorbeeld op zelfvertrouwen en dagelijks functioneren.

Waarom is snelle en goede zorg bij een brandwond zo belangrijk?

Goede en snelle zorg kan verdere schade beperken, het risico op infecties verkleinen en het herstel verbeteren. Bij ernstige brandwonden kan tijdige behandeling het verschil maken voor de genezing en de gevolgen op lange termijn. Daarom is het belangrijk om bij twijfel altijd professionele hulp te zoeken.

Geef aan de Nederlandse Brandwonden Stichting…

… en maak het verschil voor brandwondenpatiënten tijdens hun herstel en daarna.

Ja, ik help mee