Waarom moet je altijd koelen met lauwwarm leidingwater en niet met ijs?
IJs kan de huid verder beschadigen en de doorbloeding verminderen, waardoor het herstel moeilijker wordt. Bovendien is de kans op onderkoeling groter.
Welke soorten brandwonden zijn er?
Brandwonden kunnen er heel verschillend uitzien en ook de ernst verschilt per situatie. Hoe diep een brandwond is, bepaalt welke lagen van de huid zijn beschadigd en wat de juiste behandeling is. In ziekenhuizen wordt niet meer gesproken over ‘verbrandingsgraden’, maar omdat deze termen voor veel mensen herkenbaar zijn, gebruiken we ze hier nog naast elkaar. Op deze pagina lees je hoe je de verschillende soorten brandwonden herkent en wat je het beste kunt doen.
1e graads brandwond (Verbranding)
Bij een 1e graads brandwond, oftewel een verbranding, spreken we eigenlijk niet van een brandwond. Alle huidlagen blijven heel en er is geen echte schade.Toch kan een verbranding flink pijnlijk zijn.
Kenmerken van de huid:
- Is roze of rood en licht gezwollen.
- Prikkelt en doet pijn.
- Er zijn geen blaren.
- De plek is droger dan normaal.
Duur van het herstel bij een 1e graads brandwond:
Omdat de diepere huidlagen niet beschadigd zijn, geneest een 1e graads brandwond meestal binnen enkele dagen zonder littekens. De kans op een infectie of verergering is klein, zolang je de huid met rust laat en niet wrijft of krabt.
Wat te doen bij verbranding 1e graads brandwond?
Koel de huid direct met lauw, zachtstromend leidingwater en doe dit minimaal 10 minuten. Verwijder ondertussen zo snel mogelijk kleding, sieraden en eventueel een luier. Je hoeft niet naar de dokter en kunt de verbranding zelf verzorgen.
2e graads brandwond (Oppervlakkige)
Bij een oppervlakkige (tweedegraads) brandwond is niet alleen de bovenste huidlaag kapot, maar ook een klein deel van de huid daaronder. De huid wordt rood, kan nat zijn en is pijnlijk. Soms kunnen er blaren ontstaan. Als de wond geneest, kan er een litteken ontstaan.
Kenmerken oppervlakkige 2e graads brandwond:
- Huid is glanzend rood en roze.
- De huid is nat en erg pijnlijk.
- Kan blaren bevatten.
- De huid voelt nog soepel aan.
Duur van het herstel bij een 2e graads oppervlakkige brandwond:
Een oppervlakkige (2e graads) brandwond geneest meestal binnen 1-2 weken.
Wat moet je doen bij een 2e graads oppervlakkige brandwond?
Koel de brandwond met lauw, zachtstromend leidingwater voor minimaal 10 minuten. Laat blaren heel! Dek de wond af met plastic huishoudfolie, steriel verband of een schone doek. Heb je blaren of een grote brandwond? Neem dan contact op met de huisarts of ga naar de eerste hulp.
2e graads brandwond (Diep)
Bij een diepe (tweedegraads) brandwond zijn de huidlagen dieper beschadigd. De huid kan rood of wit zijn en doet veel pijn. Er zijn blaren, open of dicht. Omdat de huid ernstig is beschadigd, duurt het langer voordat de wond geneest. Ook is de kans op littekens groter.
Kenmerken 2e graads diepe brandwond:
- Heeft een rode of witte kleur.
- Is nat, maar minder dan bij een oppervlakkige brandwond.
- Heeft blaren.
- De brandwond is pijnlijk, maar minder dan bij een oppervlakkige brandwond.
- Voelt soepel tot stug aan.
Duur van het herstel bij een 2e graads diepe brandwond:
Bij diepe (2e graads) brandwonden duurt het herstel langer dan drie weken. Vaak laten ze littekens achter.
Wat moet je doen bij een 2e graads diepe brandwond?
Koel de brandwond met lauw, zachtstromend leidingwater voor minimaal 10 minuten. Laat blaren heel! Dek de wond af met plastic huishoudfolie, steriel verband of een schone doek. Heb je blaren of een grote wond? Ga dan naar de huisarts of eerste hulp.
3e graads brandwond (Zeer diep)
Bij zeer diepe brandwonden zijn alle huidlagen kapot. Zelfs de vetlaag en spieren kunnen beschadigd zijn. De huid is wit, bruin of zwart. Daarbij voelt die droog en stug aan. Omdat de zenuwen op de plek van de wond kapot zijn, voel je geen pijn. Vaak zitten er rondom de brandwond minder ernstige brandwonden die wel veel pijn doen.
Kenmerken van een 3e graads brandwond:
- Heeft een witte, beige tot donkerbruin/zwarte kleur.
- De overgebleven huid voelt stug tot leerachtig aan.
- Doet nauwelijks pijn.
Duur van het herstel bij een 3e graads brandwond:
Een zeer diepe brandwond geneest niet vanzelf en heeft altijd behandeling in het ziekenhuis nodig. Het herstel kan maanden tot zelfs jaren duren, afhankelijk van de grootte van de wond en de behandeling. Vaak zijn meerdere huidtransplantaties en operaties nodig.
Wat moet je doen bij een 3e graads brandwond?
Koel de brandwond met lauw, zachtstromend leidingwater en bel direct 112. Zeer diepe brandwonden doen vaak geen pijn doordat zenuwen beschadigd zijn, maar zijn levensgevaarlijk en moeten altijd direct medisch worden behandeld.
Ernstige brandwonden
Bij diepe en zeer diepe (tweede- en derdegraads) brandwonden is het niet alleen de huid, maar ook de weefsels eronder die beschadigd zijn. Denk hierbij aan spieren, pezen en botten. In zulke gevallen is een operatie nodig om het dode weefsel te verwijderen en de wond te dichten.
Brandwonden voorkomen en nazorg
Natuurlijk is het beter om brandwonden te voorkomen dan dat eerste hulp bij brandwonden nodig is. Let thuis goed op bij koken, hete vloeistoffen en het veilig laden van apparaten om ongelukken te vermijden. Voorkom brandwonden door bijvoorbeeld kinderen uit de keuken te houden en hete dranken buiten bereik te plaatsen. Zorg ook dat je huis brandveilig is (voldoende rookmelders en blusmiddelen). Deze, en nog veel meer middelen om brandwonden te voorkomen, zijn verkrijgbaar in onze webshop. Naast dat je je eigen huis brandveiliger maakt, steun je met je bestelling ook mensen met brandwonden.
Gaat het toch een keer mis? Volg dan het bovenstaande eerste hulp bij brandwonden stappenplan. Goede en snelle eerste hulp bij brandwonden kan veel verschil maken en bevordert de genezing.
Veelgestelde vragen over brandwonden
Wat moet ik doen als een blaar kapot gaat?
Dek de wond af met een steriel verband en houd het schoon om infecties te voorkomen. Lees hier meer over brandblaren behandelen.
Waarom ontstaan blaren?
De beschadigde huidcellen laten vocht los, wat zich ophoopt en daardoor blaren vormt. Blaren beschermen de onderliggende huid. Prik de blaren niet door. Blaren beschermen de wond en helpen bij genezing. Als je ze doorprikt, kan er een infectie ontstaan.
Hoe groot mag een brandwond zijn voordat ik naar de dokter moet?
Ga naar de dokter als je een oppervlakkige of diepe brandwond hebt met blaren, of als de wond op een gevoelig gebied zit (gezicht, handen, gewrichten, geslachtsdelen). Zorg in het ziekenhuis is ook nodig bij baby’s, peuters, kleuters en kwetsbare ouderen of als de wond na verloop van tijd tekenen van infectie vertoont. Een infectie kun je herkennen aan verergerde roodheid of zwelling, toenemende pijn, pus, een slechte geur van de wond, warmte rondom de wond, koorts, rillingen of een ziek gevoel. Bij twijfel: neem altijd contact op met de huisarts of eerste hulp!
Waarom worden zeer diepe brandwonden vaak behandeld met huidtransplantaties?
Omdat de huid zichzelf niet meer kan herstellen, is een huidtransplantatie nodig om de wond te bedekken en genezing mogelijk te maken.
Geef aan de Nederlandse Brandwonden Stichting…
… en maak het verschil voor brandwondenpatiënten tijdens hun herstel en daarna.
Ja, ik help mee
