Ruim voor de feestdagen zorgt kindervuurwerk al voor tientallen jonge slachtoffers. Kinderen belanden met ernstige brandwonden in een van de brandwondencentra (Groningen, Rotterdam en Beverwijk), onder andere door mee te doen aan een TikTok-challenge. “Categorie F1 vuurwerk is niet onschuldig. Het veroorzaakt regelmatig ernstige brandwonden die vaak moeten worden geopereerd”, vertelt Annebeth de Vries, kinder- en brandwondenchirurg bij het kinderbrandwondencentrum in het Rode Kruis Ziekenhuis.
Door de TikTok-challenge worden kinderen aangemoedigd om op brandend vuurwerk te stampen. Annebeth de Vries en haar collega’s zien voornamelijk jongens tussen de 10 en 17 jaar. “Zij lopen derdegraads brandwonden op waarbij zelfs een operatie nodig is voor een goed herstel”, aldus De Vries. Niet alleen zo’n TikTok-challenge veroorzaakt problemen. Het afsteken van kindervuurwerk zorgt sowieso met regelmaat voor ongelukken. “Het vuurwerk komt vaak in de jas of schoenen terecht, waar het diepe brandwonden achterlaat”, aldus De Vries.
De term ‘kindervuurwerk’ is volgens Martin Baartmans, kinderarts bij het brandwondencentrum in het Maasstad Ziekenhuis, zeer misleidend. “Men denkt dat kinderen met categorie 1 vuurwerk, zoals grondbloemen, tolletjes en sterretjes, kunnen spelen. Maar niets is minder waar. Wij zien in het brandwondencentrum regelmatig dat het ernstig mis is gegaan met spelen met vuurwerk.”
Volgens Sonja Scholten, brandwondenarts in het Martini Ziekenhuis, is letsel door kindervuurwerk meestal niet levensbedreigend, maar zijn de kinderen wel voor de rest van hun leven getekend. “Kinderen zijn zich niet bewust van dit gevaar, maar volwassenen zouden dat wel moeten zijn. Ik zie dat kindervuurwerk vaak als cadeautje wordt gegeven met bijzondere feestdagen of met een verjaardag, zelfs al aan kinderen van 2 of 3 jaar oud. Kindervuurwerk is gewoon geen kindercadeau.”
Dat kindervuurwerk gevaarlijk is, kan Jantine bevestigen. Haar vierjarige dochter raakte ernstig gewond door een grondtolletje. “We hadden de kinderen goed ingelicht en verteld dat ze het de andere kant op moesten gooien. Toch belandde het bij mijn dochter in haar jas.” Ze liep een diepe brandwond op in haar nek. “Je denkt dat kindervuurwerk veilig is, maar het blijft vuur. Toen ik de wond zag, had ik niet gedacht dat dit kon gebeuren.”
Artsen uit de drie brandwondencentra en de Nederlandse Brandwonden Stichting starten daarom de campagne ‘Geen kinderspel’ om ouders bewust te maken van de gevaren. Het voorkomen van brandwondenongevallen staat hierin voorop. Haal bijvoorbeeld de capuchon van de jas of vouw deze naar binnen. Stop daarnaast de broek in de schoenen of over de laarzen. Scholten: “Zo kan er geen vuurwerk in de kleding terecht komen. Mocht het toch misgaan: koel de wond dan zo snel mogelijk 10 minuten met lauwwarm leidingwater. Zo voorkom je dat een brandwond nog dieper wordt.”