Eerste hulp bij brandwonden:
De eerste hulp bij brandwonden is van levensbelang om verdere schade te beperken. Brandwonden ontstaan vaak thuis, bijvoorbeeld tijdens het koken of bij een ongeluk met een heet apparaat. Een snelle en juiste reactie kan het verschil maken. Daarom is het belangrijk om te weten wat je moet doen en wanneer je hulp moet inschakelen. Op deze pagina vind je een duidelijk stappenplan, praktische tips en uitleg over het belang van eerste hulp bij brandwonden.
Op deze pagina:
Stappenplan eerste hulp bij brandwonden
Volg onderstaande stappen voor eerste hulp bij brandwonden om de situatie zo goed mogelijk onder controle te krijgen:
Stap 1
Koel de brandwond 10 minuten
met lauw zachtstromend leidingwater en verwijder zo snel mogelijk de kleding, sieraden en de luier!– Houd de verbrande plek ten minste 10 minuten onder lauw, zachtstromend, water. Dit stopt het verbrandingsproces en vermindert de pijn. Geen kraan of douche in de buurt? Gebruik dan water wat beschikbaar is, zoals sloot- of vijverwater. Alles is beter dan niet koelen.
Verwijder kleding, sieraden en luier – Trek zo snel mogelijk de kleding en eventuele luier uit en verwijder de sieraden. Doe dit bij voorkeur tijdens het koelen, zodat de hitte niet in de materialen blijft zitten. Zo kan het water direct de brandwond bereiken. Als de kleding aan de wond kleeft, kun je ook de kleren verwijderen. De schade aan de huid wordt hierdoor niet erger. Twijfel je? Knip dan zoveel mogelijk kleding weg en laat de vastklevende kleding zitten. Die wordt dan verwijderd in het ziekenhuis.
Koel alleen de wond – Zorg dat je alleen de brandwond koelt en niet het hele lichaam. Zo voorkom je dat het slachtoffer te veel afkoelt. Als het mogelijk is, kun je het deel van het lichaam dat je niet koelt, afdekken. Zo blijft het slachtoffer warm en treedt er geen onderkoeling op.
Stap 2
Bedek de brandwond na het koelen
Bedek na het koelen de brandwond met een niet-klevend materiaal. Denk aan plastic huishoudfolie in losse lagen. Dit plakt niet aan de wond en je kunt de brandwond blijven zien, waardoor het medisch personeel sneller de wond kan beoordelen. Heb je geen folie? Gebruik dan een steriel verband of een schone doek. Wikkel het materiaal nooit strak om de wond! Leg het er losjes op om afknelling te voorkomen. Plak verband ook niet vast op de brandwond. Door de brandwond goed af te dekken, verklein je de kans op infectie.
Stap 3
Smeer niets op de brandwond
Bij de eerste hulp bij brandwonden is géén plek voor huis-tuin-en-keukenmiddeltjes. Breng geen boter, olie, zalf, lotion, tandpasta of andere huishoudmiddeltjes aan op de brandwond. Zulke middelen kunnen infecties veroorzaken en maken de latere wondbeoordeling moeilijk. Laat de verdere behandeling over aan medische professionals.
Stap 4
Houd het slachtoffer warm
Tijdens het verlenen van eerste hulp bij brandwonden moet je alert zijn op signalen van onderkoeling. Door het ongeval en het koelen kan het lichaam van het slachtoffer flink afkoelen. Probeer daarom tijdens, maar ook na het koelen, onderkoeling tegen te gaan. Dit helpt ook shock te voorkomen. Dek het slachtoffer daarom toe met een deken of jas, maar laat de wond vrij.
Stap 5
Waarschuw een arts wanneer nodig
De eerste hulp bij brandwonden is vaak slechts de eerste stap; soms is een bezoek aan het ziekenhuis of huisarts nodig. Bel sowieso 112 bij levensbedreigende situaties. Bijvoorbeeld wanneer iemand bewusteloos is of als het slachtoffer ademhalingsproblemen heeft. Neem contact op met een arts (huisarts of spoedeisende hulp) als er blaren zijn, de wond open is of bij chemische of elektrische brandwonden. In geval van twijfel, neem dan altijd contact op met een arts.
Stap 6
Vervoer het slachtoffer zittend
Moet het slachtoffer naar het ziekenhuis of het brandwondencentrum? Vervoer hem of haar dan wanneer mogelijk in een zittende houding. Zorg dat het hoofd altijd hoger ligt dan de rest van het lichaam om zwelling te voorkomen, vooral bij brandwonden in het gezicht of wanneer iemand rook heeft ingeademd. Laat het slachtoffer rustig zitten en blijf zelf zo kalm mogelijk.
Wat je NIET moet doen bij eerste hulp bij brandwonden
Sommige handelingen lijken misschien behulpzaam, maar kunnen ervoor zorgen dat de brandwonden erger worden. Dit is wat je niet moet doen tijdens eerste hulp bij brandwonden.
- Geen ijskoude middelen gebruiken: Leg nooit ijs direct op een brandwond en gebruik geen ijskoud water. Te koud koelen kan de huid verder beschadigen en zorgen voor onderkoeling. Gebruik altijd lauwwarm water voor het koelen.
- Niet wrijven of aanraken: Wrijven kan de beschadigde huid verder kapot maken en verhoogt de kans op infectie.
- Geen blaren doorprikken: Meer info vind je op de pagina brandblaar behandelen.
- Geen eten of drinken geven: Bij grote brandwonden treedt vaak vochtverlies en shock op, en als er mogelijk een medische ingreep (zoals narcose) nodig is, is het beter dat de maag leeg blijft.
Wanneer een arts inschakelen?
In veel gevallen kun je zelf eerste hulp bij brandwonden verlenen, bijvoorbeeld na kleinere verbrandingen. Maar wanneer de brandwond ernstiger is, moet je contact opnemen met een arts. Schakel altijd hulp in als je twijfelt over de ernst. De eerste hulp bij brandwonden is een goede start, maar opvolging door een arts kan van levensbelang zijn.
- Bel direct 112 bij:
- Een zeer diepe (3de graads) brandwond.
- Bewusteloosheid of ernstige verwardheid.
- Brandwonden door elektriciteit of chemicaliën.
In andere gevallen kun je direct na het verlenen van eerste hulp bij brandwonden contact opnemen met je huisarts of de huisartsenpost:
- Bij een oppervlakkige (2e graads) brandwond met blaren.
- Bij een diepe (2 graads) brandwond met blaren.
- Als de brandwond op het gezicht, de handen, voeten, gewrichten of geslachtsdelen zitten.
- Als het slachtoffer een baby, peuter, kleuter of kwetsbare oudere is.
- Als iemand enkele dagen na het ongeluk ziek begint te worden. Er kan dan sprake zijn van een infecte. Dit kun je herkennen aan verergerde roodheid of zwelling, toenemende pijn, pus, een slechte geur van de wond, warmte rondom de wond, koorts, rillingen of een ziek gevoel. Bij twijfel altijd bellen!
Voorkom dat eerste hulp bij brandwonden nodig is
De meeste brandwonden ontstaan thuis en zijn goed te voorkomen. Let daarom goed op bij koken, hete vloeistoffen en apparaten. Zorg ook voor voldoende rookmelders en blusmiddelen in huis. Wil je voorbereid zijn? In onze webshop vind je producten voor eerste hulp bij brandwonden én voor brandveiligheid in huis.
Geef aan de Nederlandse Brandwonden Stichting…
… en maak het verschil voor brandwondenpatiënten tijdens hun herstel en daarna.
Ja, ik help mee


