Eerste hulp bij brandwonden

De eerste hulp bij brandwonden is van levensbelang om verdere schade aan de huid te beperken. Brandwonden ontstaan vaak thuis, bijvoorbeeld tijdens het koken of door een kop hete thee. Een snelle en juiste reactie kan het verschil maken. Daarom is het belangrijk om te weten wat je moet doen en wanneer je hulp moet inschakelen. Op deze pagina vind je een duidelijk stappenplan, praktische tips en uitleg over het belang van eerste hulp bij brandwonden.

Lees verder

Waarom nalaten aan de Brandwonden Stichting?

Heb je een brandwond opgelopen? Volgt dan de onderstaande stappen.

Stap 1: Koel de brandwond 10 minuten met lauw, zachtstromend leidingwater en verwijder zo snel mogelijk kleding, sieraden en de luier
  • Houd de verbrande plek ten minste 10 minuten onder lauw, zachtstromend, water. Dit stopt het verbrandingsproces en vermindert de pijn. Geen kraan of douche in de buurt? Gebruik dan water wat beschikbaar is, zoals sloot- of vijverwater. Alles is beter dan niet koelen.
  • Trek zo snel mogelijk kleding en eventuele luier uit en verwijder sieraden. Doe dit bij voorkeur tijdens het koelen, zodat de hitte niet in de materialen blijft zitten. Zo kan het water direct de brandwond bereiken. Ook als de kleding aan de wond kleeft, kun je ze verwijderen. De schade aan de huid wordt hierdoor niet erger. Twijfel je? Knip dan zoveel mogelijk kleding weg en laat de vastklevende kleding zitten. Die wordt dan verwijderd in het ziekenhuis.

Zorg dat je alleen de brandwond koelt en niet het hele lichaam. Zo voorkom je dat het slachtoffer te veel afkoelt. Als het mogelijk is, kun je het deel van het lichaam dat je niet koelt, afdekken. Zo blijft het slachtoffer warm en raakt deze niet onderkoeld.

Bedek na het koelen de brandwond met een niet-klevend materiaal. Gebruik hiervoor plastic huishoudfolie in losse lagen. Dit plakt niet aan de wond en je kunt de brandwond blijven zien, waardoor een arts sneller de wond kan beoordelen. Heb je geen folie? Gebruik dan een steriel verband of een schone doek. Wikkel het materiaal nooit strak om de wond en plak het niet vast. Leg het er losjes op om afknelling te voorkomen. Door de brandwond goed af te dekken, verklein je de kans op infectie. 

Bij de eerste hulp bij brandwonden is géén plek voor huis-tuin-en-keukenmiddeltjes.  Breng geen boter, olie, zalf, lotion, tandpasta of andere huishoudmiddeltjes aan op de brandwond. Zulke middelen kunnen infecties veroorzaken en maken de latere wondbeoordeling moeilijk. Laat de verdere behandeling over aan medische professionals. 

Tijdens het verlenen van eerste hulp bij brandwonden moet je alert zijn op signalen van onderkoeling. Door het ongeval en het koelen van de wond kan het lichaam van het slachtoffer flink afkoelen. Probeer daarom tijdens, maar ook na het koelen onderkoeling tegen te gaan. Dit helpt ook shock te voorkomen. Dek het slachtoffer daarom toe met een deken of jas, maar laat de wond vrij. 

De eerste hulp bij brandwonden is vaak slechts de eerste stap. Soms is een bezoek aan het ziekenhuis of huisarts nodig. Bel sowieso 112 bij levensbedreigende situaties, bijvoorbeeld wanneer iemand bewusteloos is of als het slachtoffer ademhalingsproblemen heeft. Neem contact op met een arts (huisarts of spoedeisende hulp) als er blaren zijn, de wond open is of bij chemische of elektrische brandwonden. In geval van twijfel, neem dan altijd contact op met een arts. 

Moet het slachtoffer naar het ziekenhuis of het brandwondencentrum? Vervoer hem of haar dan in een zittende houding. Zorg dat het hoofd altijd hoger ligt dan de rest van het lichaam om zwelling te voorkomen, vooral bij brandwonden in het gezicht of wanneer iemand rook heeft ingeademd. Laat het slachtoffer rustig zitten en blijf zelf zo kalm mogelijk. 

Wat moet je NIET doen bij eerste hulp bij brandwonden

Van sommige dingen denk je misschien dat het kan helpen bij een brandwond, maar maken het juist erger.

  • Gebruik geen ijskoude middelen

    Leg nooit ijs direct op een brandwond en gebruik geen ijskoud water. Te koud koelen kan de huid verder beschadigen en zorgen voor onderkoeling. Gebruik altijd lauwwarm water om te koelen.
  • Raak de wond niet aan en wrijf er niet overheen

    Wrijven kan de beschadigde huid verder kapot maken en verhoogt de kans op infectie.
  • Prik geen blaren door:
    Meer info vind je op de pagina brandblaar behandelen.
  • Geef geen eten of drinken

    Bij grote brandwonden treedt vaak vochtverlies en shock op. Als er mogelijk een medische ingreep (zoals narcose) nodig is, is het beter dat de maag leeg blijft.

Voorkom brandwonden

De meeste brandwonden ontstaan thuis en zijn vaak eenvoudig te voorkomen. Ze gebeuren bijvoorbeeld tijdens het koken, door contact met een heet oppervlak of door hete vloeistoffen zoals thee of koffie.

Tips om brandwonden te voorkomen

Wanneer neem je contact op met een arts?

Schakel altijd hulp in als je twijfelt over de ernst. De eerste hulp bij brandwonden is een goede start, maar opvolging door een arts kan van levensbelang zijn.

Bel direct 112 bij:

  • Een zeer diepe (derdegraads) brandwond.
  • Bewusteloosheid of ernstige verwardheid.
  • Brandwonden door elektriciteit of chemicaliën.
    In andere gevallen kun je direct na het verlenen van eerste hulp bij brandwonden contact opnemen met je huisarts of de huisartsenpost: 

  • Bij een oppervlakkige (tweedegraads) brandwond met blaren.

  • Bij een diepe (tweedegraads) brandwond met blaren.
  • Als de brandwond op het gezicht, de handen, voeten, gewrichten of geslachtsdelen zit. 
  • Als het slachtoffer een jong kind of kwetsbare oudere is. 
  • Als iemand enkele dagen na het ongeluk ziek begint te worden. Er kan dan sprake zijn van een infecte. Dit kun je herkennen aan verergerde roodheid of zwelling, toenemende pijn, pus, een slechte geur van de wond, warmte rondom de wond, koorts, rillingen of een ziek gevoel. Bij twijfel altijd bellen! 

Verbeter je brandveiligheid in huis

Voorkom dat je brandwonden oploopt door woningbrand. Zorg voor voldoende rookmelders en blusmiddelen in huis. Wil je goed voorbereid zijn?
In onze webshop vind je producten voor de eerste hulp bij brandwonden én
voor brandveiligheid in huis.

Naar de webshop

Geef aan de Nederlandse Brandwonden Stichting…

… en maak het verschil voor brandwondenpatiënten tijdens hun herstel en daarna.

Ja, ik help mee